دیپلماسی فرهنگی/ نقدی بر جاخوش کردن واژه ی خودساخته و «من درآوردی» «بین المللی سازی» یا «بین المللی شدن» دانشگاه ها در لسان مسئولان

  • ۵
به قلم: عبدالرضا زرگری | بارها یادآور شدیم که واژه ی خودساخته و یا به اصطلاح عامه «من درآوردی» «بین المللی سازی» یا «بین المللی شدن» دانشگاه، از نظر ادبیات زبان فارسی، یک واژه ی غلط و اشتباهی است که هشت ماه پیش برای نخستین بار، در ادبیات یکی از معاونان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در تهران استفاده شد و پس از آن به سطح گفتار و ادبیات محاوره ای مسئولان دانشگاهی دیگر استان ها از جمله خراسان رضوی هم نسوخ کرد.... چرا این واژه غلط است؟:باتوجه به آن که واژه ی «بین الملل»، خود یک واژه ی کاملاً عربی و مرکب است که وارد زبان فارسی شده، لذا بسیار روشن و بدیهی است که استفاده از پسوندهای «ساز» و «سازی» یا «شدن» به عنوان دو پسوند کاملاً فارسی در انتهای آن به هیچ عنوان صحیح نیست!مضافاً اگر بنا را بر عدم سخت گیری و تسامح و تساهل بگذاریم، مادامی که چنین واژه سازی های غلطی از سوی خواص جامعه و انتشار رو به تزاید آن در سطح ادبیات کشور به یک عرف متداول مبدل شود و اصطلاحاً قبح آن بریزد، آن هنگام، باید بی تردید منتطر اختراع و نشر و ترویج واژه های غلط دیگری در بین عوام جامعه چون «دارالفنون سازی»، «قرض الحسنه سازی»، «دارالحکومه سازی»، «ضرب المثل سازی»، «مصلی سازی» یا «ثقة الاسلام شدن» و ... باشیم!!ناگفته پیداست این موضوع واژه سازی های من درآوردی، حتی اختصاص به زبان عربی هم ندارد و در خصوص سایر زبان ها از جمله لاتین هم صدق می کند؛ کما این که ما مثلاً هیچ موقع از ترکیب دو واژه ی self service انگلیسی به معنی «خودیاری» و واژه ی «سازی» فارسی استفاده نکرده و واژه ی من درآوردی و مرکب «سلف سرویس سازی» را برای ترویج فرهنگ خودیاری (انجام کارها توسط خود شخص) توصیه نمی کنیم که اگر به کار ببریم، بسیار مضحک خواهد بود!بهترین پیشنهاد جایگزین برای این واژه چیست؟ مادامی که می توانیم از واژه ی «توسعه ی روابط خارجی» دانشگاه استفاده کنیم که دقیقاً همین مضمون را به درستی ایفاد می کند، چرا باید از واژه ی غلطی چون «بین المللی سازی» یا «بین المللی شدن» استفاده کرد؟! مثلاً به جای این که در گفتارمان، ضرورت «بین المللی سازی دانشگاه ها» را مطرح کنیم، چه اشکالی دارد که «توسعه ی روابط خارجی دانشگاه ها» را مطرح کنیم که دقیقاً همان معنی و منظور را می رساند؟!  از سویی دیگر، استفاده از چنین واژه های نادرست آن هم توسط دانشگاهیان و دانش آموختگان مراکز آکادمیک کشور که فرهیخته ترین و باسوادترین قشر جامعه هستند، پیام خوبی به جامعه منتقل نمی کند و یادآور آن ضرب المثل معروف فارسی است که «حرمت امامزاده را باید متولی آن نگهدارد»! جالب توجه آن که این واژه، دقیقاً برای اولین بار توسط دانشگاهیان در گفتمان و ادبیات رسانه ای کشور مطرح شد و تاکنون جز همین دانشگاهیان!!!، دیگر اقشار جامعه مانند تجار و بازرگانان، هنرمندان و فرهنگیان، مهندسان و کسبه و اصناف و ... از این واژه ی غلط حتی در زبان محاوره ای و عادی خود هم (که در صفحات اختصاصی آنها در شبکه های اجتماعی پرطرفدار به راحتی قابل رصد است) استفاده نمی کنند! انتظار آن است که اگر مسئولان و مدیران به دلیل کثرت اشتغالات فراموش می کنند که نباید از این واژه های غلط و من درآوردی استفاده کنند، دست کم از متصدیان مراکز علمی و پژوهشی، مدیران وبگاه ها و حتی سردبیران و ناظران انتشار اخبار در خبرگزاری های رسمی کشور این توقع هست که این کلمات اشتباه را با معادل های صحیح آن جایگزین نمایند که اگر چنین نکنند، دیگر «ویرایش» و پالایش یک خبر چه معنی و مفهوم دیگری می تواند داشته باشد؟!انتظار و توقع «اندیشکده ی فرهیخت» از مدیران وبگاه ها و خبرگزاری ها: از این رو، انتظار ما این بود که اخبار منتشره از این دست همچون خبر «مدیر بین‌الملل دانشگاه علوم پزشکی مشهد: مهمترین اصل در بین‌المللی‌سازی دانشگاه‌ها ارتقاء کیفیت علمی و آموزشی است» (مورخ پنجشنبه 7 آذر 1398) و یا خبر منتشره ی اخیر با عنوان «بین‌المللی شدن دانشگاه‌ها، تجاری‌سازی فرآیند آموزش و پژوهش است» (مورخ شنبه 4 مرداد 1399) از زبان یکی از استادان معظم گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، ابتدا توسط خبرنگار یا سردبیر وبگاه دانشگاه علوم پزشکی مشهد و یا وبگاه گروه مطالعات و برنامه‌ریزی فرهنگی اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد ویرایش و اصلاح می شد و بعد منتشر می گردید.کوتاه سخن آن که زبان مادری هر کشوری، نماد وحدت ملی و هویت آن مرز و بوم است و زبان فارسی هم «نماد وحدت ملی و هویت ایرانی» ماست که باید توسط همگان بویژه خواص جامعه علی الخصوص فرهیختگان، نخبگان ، دانشگاهیان و حوزویان پاس داشته شود.
نظرات: (۰) هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی

خبرنامه خودکار

نشانی ایمیل خود را در اینجا ثبت کنید تا آخرین مطالب وبگاه، روزانه و به طور خودکار برایتان ایمیل شود.

آمار و اطلاعات فرهیخت

  • شمار ویدئوها: ۲۵۴ کلیپ با ۶۶,۵۳۰ بازدید
  • بیشترین بازدید: ۲۷ شهریور ۹۷ با ۱۷.۴۷۶ بازدید
  • بیشترین بازدید اخیر: ۱۴ آذر ۹۹ با ۷.۸۴۱ بازدید

اندیشکده بین المللی فرهیخت، دعوت به همکاری می نماید: از سطح اندیشه و پژوهش گرفته که مخاطب آن محققان، نویسندگان، اساتید مجرب دانشگاه، فضلای معظم حوزه، مدیران، کارشناسان و پیش کسوتان در رشته های مختلف، دانشجویان و دانش آموزان و در کل، تمامی دغدغه داران توسعه ی روابط خارجی مشهد با جهان پیرامون هستند، تا سطح اجرایی که شامل فعالان و کاربران ساده وب و علاقه مندان به درج محتوا در وبگاه اینترنتی اندیشکده است. توضیح بیشتر بخش اجرایی آن که، شدیداً نیازمند همکاری افتخاری آن دسته از برادران و خواهران دلداده و سرسپرده به مهر امام مهربانی ها حضرت امام رضا(ع) هستیم که حاضرند همچون پژوهشگران داخلی و خارجی این اندیشکده، به عشق آن امام همام، در شناسایی، دیده بانی و رصد کلیه ی رویدادها و مناسبات رویکرد بین المللی کلان شهر رضوی از منابع مختلف بویژه در بستر اینترنت همچنین معرفی خادمان بین المللی رضوی، فعالان و مشاهیر و مفاخر توسعه ی روابط خارجی شهر و استان به ما کمک کرده و خود مستقیماً نسبت به درج و انتشار محتوا در وبگاه اقدام نمایند. بدیهی است در صورت تمایل نویسنده یا تهیه کننده مطالب، نام نگارنده به عنوان ارسال کننده در کلیه ی پست های منتشره به نمایش در خواهد آمد. برای ارتباط گیری با مدیر تارنما، از طریق سیستم پاسخگویی آنلاین می توانید اقدام فرمایید. مأجور و منصور باشید